Facilitation

Fa หรือ Facilitator คือใคร

Facilitation คือ กระบวนการ (Process หรือ Framework) ที่นำพาให้สมาชิกกลุ่มได้รับผลลัพธ์ตามที่ต้องการ โดยสมาชิกกลุ่มเป็นผู้รู้ ผู้เชี่ยวชาญในเนื้อหา (Content/Subject) ในขณะที่ Facilitator หรือฟา อาจมีความรู้ในเนื้อหา หรืออาจไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญในเนื้อหา ฟาทำหน้าที่เป็นคนนำทาง (Guide the Flow) จึงมีความเชี่ยวชาญในกระบวนการ

 

The International Association of Facilitators (IAF) กำหนดว่า Facilitator ควรมี Core Competencies ดังนี้

  1. Create collaborative client relationships
  2. Plan appropriate group processes
  3. Create and sustain a participatory environment
  4. Guide group to appropriate and useful outcomes
  5. Build and maintain professional knowledge
  6. Model positive professional attitudes

 

นอกจาก ใช้ IAF Core Competencies แล้ว ควรมีชุดความรู้ที่เหมาะสม เพื่อทำหน้าที่ของตน เช่น

  • Based Knowledge สำหรับ Business Facilitation
  • ทฤษฎีการเรียนรู้และแนวคิดต่าง ๆ เช่น Adult Education & Experiential Education
  • Group Process & Group Facilitation Skills, Tools & Models

 

บทบาทของฟาที่ทำงานอิสระ หรือฟามืออาชีพ มีบทบาทหลัก ดังนี้

  1. สร้างความสัมพันธ์ และความร่วมมือกับสมาชิกกลุ่มหรือลูกค้า

งานของฟา อันดับแรก คือ เข้าพบลูกค้า ผู้บริหาร เพื่อทำความเข้าใจในโจทย์ หรือความต้องการของกลุ่ม วิเคราะห์บรรยากาศการทำงาน ออกแบบกิจกรรมที่ตอบโจทย์ ให้ได้ผลลัพธ์ตามที่ต้องการ
กำหนดขอบเขตของงาน สร้างการมีส่วนร่วมในการทำงาน ความชัดเจนในสิ่งที่จะส่งมอบ บทบาท หน้าที่ ความรับผิดชอบของแต่ละฝ่าย ร่วมกันกำหนดคุณภาพของงานที่ต้องการ วิธีส่งมอบงาน วิธีประเมิน และวิธีสรุปผลการทำงาน

2. วางแผนนำกระบวนการกลุ่ม
เลือกวิธีการและกระบวนการที่เหมาะสมกับกลุ่ม สไตล์การเรียนรู้ กำหนดเวลา ทำ Agenda เตรียมอุปกรณ์ สถานที่ บรรยากาศที่เหมาะสม

3. เริ่มต้นกระบวนการ

สร้างพื้นที่ปลอดภัย ไว้วางใจ สร้างความสัมพันธ์เชิงบวก สร้างให้เกิดการสื่อสาร ร่วมกันกำหนด Ground Rules และ Agenda เพื่อสร้างให้เกิดการมีส่วนร่วม การแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ประสบการณ์ตรง โดยใช้ทักษะการฟัง การนำเสนอ การใช้คำถาม การสังเกต การให้ Feedback และทักษะการสร้างความสัมพันธ์เชิงลึก แสดงความเคารพในทุกมุมมอง ความแตกต่างหลากหลายทางวัฒนธรรม ทางความคิด สามารถจัดการความขัดแย้งที่อาจเกิดขึ้นจากความเห็นต่าง ความคิดไม่ลงรอย นำพากลุ่มยอมรับ และก้าวข้ามสถานการณ์ความขัดแย้ง ให้เป็นบทเรียน ความคิดสร้างสรรค์ ความคิดต่อยอด นำพลังของกลุ่มขึ้นมาใช้อย่างเหมาะสม

4. นำกลุ่มไปสู่ผลลัพธ์ตามที่ต้องการ

ใช้วิธีการและกระบวนการนำพากลุ่ม โดยสร้างเนื้อหาที่เหมาะสม ใช้ทักษะการฟัง การถาม การสรุปประเด็น การเขียน Flipchart การเจาะประเด็นสำคัญ นำพากลุ่มพูดคุย ทำกิจกรรม โดยโฟกัสเป้าหมาย จับประเด็น ระบุสาเหตุที่แท้จริง ความต้องการ การค้นพบที่สำคัญของกลุ่ม และนำพาสู่การร่วมกันหาทางออก สะท้อนการค้นพบ ตัดสินใจลงมือทำร่วมกัน สรุปผล ร่วมกันวางแผน ตั้งเป้าหมาย กำหนดเวลา เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ตามที่กลุ่มต้องการ สรุปและนำพากลุ่มให้เกิดความเป็นเจ้าของ ร่วมกันรับผิดชอบในการลงมือทำ กำหนดวิธีการติดตามผล วิธีประเมินความก้าวหน้า และระบุอุปสรรค ปัญหา ความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นในระหว่างทาง ตลอดจนประเด็นที่ต้องติดตาม นำมาพูดคุยในอนาคต

อ่านเพิ่มเติม